1. Định nghĩa

Bauxite là loại đá/quặng tự nhiên giàu nhôm và là nguyên liệu chính để sản xuất alumin (Al₂O₃), từ đó sản xuất nhôm kim loại.

Bauxite không phải là một khoáng vật đơn lẻ mà là hỗn hợp của nhiều khoáng vật, trong đó các khoáng vật chứa nhôm chủ yếu gồm gibbsit (gibbsite), boehmit (boehmite) và diaspor (diaspore).

Khoảng 85% sản lượng bauxite trên thế giới được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất alumin theo quy trình Bayer.

2. Đặc điểm chính

Bauxite thường có các đặc điểm:

- Chứa các khoáng vật nhôm chủ yếu như gibbsit, boehmit và diaspor;

- Đi kèm với oxit sắt, khoáng sét, silica, khoáng titan và các thành phần khác;

- Có màu đỏ, nâu, vàng hoặc các sắc thái khác tùy thành phần khoáng vật;

- Phân bố nhiều tại các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới.

3. Quá trình hình thành

Một phần lớn các mỏ bauxite trên thế giới được hình thành thông qua quá trình phong hóa mạnh và laterit hóa trong điều kiện khí hậu nóng ẩm.

Trong quá trình này, các thành phần dễ hòa tan dần bị rửa trôi, trong khi các hợp chất giàu nhôm và sắt được tích tụ. Sự hình thành bauxite chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như đá mẹ, khí hậu, lượng mưa, địa hình, thời gian phong hóa và điều kiện thoát nước.

Ngoài bauxite laterit, bauxite còn có thể hình thành trong các môi trường địa chất liên quan đến nền đá cacbonat, tạo thành các mỏ bauxite kiểu karst.

4. Phân bố

Bauxite phân bố ở nhiều khu vực trên thế giới, trong đó phần lớn trữ lượng nằm tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Các quốc gia có nguồn tài nguyên và hoạt động khai thác bauxite đáng kể bao gồm Guinea, Australia, Brazil, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia và Việt Nam.

5. Phân loại bauxite

Dựa trên môi trường và nguồn gốc hình thành, các mỏ bauxite thường được chia thành hai nhóm chính:

Bauxite laterit: hình thành chủ yếu do quá trình phong hóa mạnh các loại đá giàu nhôm, phổ biến tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới;

Bauxite karst: hình thành trong môi trường địa chất liên quan đến các nền đá cacbonat như đá vôi và dolomit.

Thành phần khoáng vật và đặc tính của quặng khác nhau tùy từng mỏ và điều kiện hình thành.

6. Ứng dụng

Bauxite chủ yếu được sử dụng để sản xuất alumin, phần lớn alumin sau đó được dùng làm nguyên liệu sản xuất nhôm kim loại.

Ngoài lĩnh vực luyện nhôm, một số loại bauxite còn được sử dụng trong:

- Sản xuất vật liệu chịu lửa;

- Sản xuất vật liệu mài;

- Công nghiệp xi măng;

- Sản xuất hóa chất và một số vật liệu công nghiệp khác.